dom z bali

Jakie drewno do budowy domu wybrać?

Zanim przystąpisz do budowy wymarzonego domu z bali, warto zastanowić się jaki rodzaj drewna wybrać, aby powstała konstrukcja charakteryzowała się odpowiednią wytrzymałością oraz wysoką jakością. Niestety nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to, jakie drewno najlepiej spełni swoje zadanie, ponieważ każde z nich charakteryzuje się innymi właściwościami. Jakimi? Sprawdź!

Wysokiej jakości drewno… czyli jakie?

Jakie drewno wybrać do budowy domu? W ofercie wielu sklepów znajdziemy różne gatunki drewna, jednak sam wybór odpowiedniego materiału to nie wszystko. Warto zwrócić uwagę również na to, iż drewno nie powinno być zbyt wilgotne (maksymalnie do 18-19% dla elementów konstrukcyjnych, 8-12% deski do okładzin ścian wewnętrznych, sufitów i poddaszy), warto dokładnie sprawdzić, czy na wybranych produktach nie ma śladów pleśni albo bytowania owadów, bo takie defekty automatycznie powinny wykluczać materiał.

Drewno do budowy domu jest suszone komorowo lub naturalnie, a tak przygotowane belki nie ulegają odkształceniom. Ciekawym wyborem jest drewno suszone w sposób naturalny, przy zachowaniu odpowiedniej wymiany powietrza i ochronie przed deszczem, jednak czas takiego suszenia będzie zależał od wielkości elementu. Deski będą się suszyć znacznie krócej niż bale. W odpowiedni sposób zabezpieczone drewno może schnąć nawet i kilka lat. Niestety takie rozwiązanie ma też swoje minusy. Drewno schnące w sposób naturalny jest trudno dostępne na rynku oraz bardzo kosztowne.

Innym sposobem suszenia drewna, jest popularne drewno suszone komorowo. Drewno przebywa w temperaturze ok. 60 stopni przez odpowiedni do jego wielkości i grubości czas. Taki proces pozwala nie tylko odpowiednio wysuszyć drewniane elementy, ale dodatkowo sprawia, że wyeliminujemy czynniki chorobotwórcze. Suszeniu komorowemu najczęściej poddaje się łaty czy kantówki, czyli te elementy, które nie mają dużego przekroju. Suszone bale są znacznie droższe, ponieważ ich odpowiednie przygotowanie pochłania mnóstwo czasu.

Co więcej, drewno strugane i odpowiednio wysuszone sprawia, że na jego powierzchni owady tak chętnie nie składają jaj.

drewniany dom

Do budowy domów drewnianych używa się zarówno bali z drewna suszonego jak i mokrego, jednak przy wyborze tego drugiego rozwiązania, należy wiedzieć, że proces osiadania będzie znacznie dłuższy, a ściany potrafią się skurczyć nawet do 6 procent.

Pamiętajmy również o odpowiedniej impregnacji, która sprawia, że domy są zabezpieczone przed korozją biologiczną oraz składaniem jaj w drewnie przez owady. Tartaki z reguły dysponują odpowiednimi pojemnikami do impregnacji zanurzeniowej, dostępne metody to również impregnacja ciśnieniowa przeprowadzana preparatami pozwalającymi na wtłoczenie produktu pod ciśnieniem, a niekiedy używa się formy natryskowej. Jednak metoda ciśnieniowa wiedzie prym, ponieważ pozwala na wtłoczenie preparatu w głębsze warstwy. Podstawą jest zabezpieczenie słupów, drewna wykorzystywanego na podwaliny, więźb dachowych, legarów, belek, a także wszystkich elementów montowanych poniżej gruntu i tych, które będą miały kontakt z betonem.

Przystępując do budowy drewnianego domu, zawsze zwróćmy też uwagę na wytrzymałość rodzaju drewna, którego chcemy użyć. Warto znać parametry i normy PN-EN 3388, które pozwalają określić klasy wytrzymałości, osobno dla drewna pochodzenia iglastego, a osobno liściastego.

Drewno konstrukcyjne i nie tylko — jakie wybrać?

Jak prezentują się poszczególne gatunki drewna? Które są bardziej odporne na wilgoć, a kiedy odporność ta jest niższa? Jakie odmiany zużywają się szybciej? Te pytania często zadajemy sobie przed wyborem odpowiedniego drewna do budowy domu. Dodatkowo musimy zwrócić również uwagę na izolację, stabilność, koszt, a także na to, jak wybrany gatunek będzie zachowywał się na przestrzeni lat. Jakie drewno wybrać? Szczególną uwagę warto zwrócić na kilka popularnych gatunków:

Sosna — materiał ten jest łatwy w obróbce, wytrzymały i stosunkowo tani. Dbając o drewno sosnowe, możemy sprawić, iż pozostanie ono w niezmienionym stanie przez wiele lat. Dobrej jakości drewno sosnowe w Polsce znajdziemy na mazurach, a dla posiadaczy większej gotówki idealnym wyborem będzie sosna syberyjska. Sosna cieszy się dużą popularnością, posiada walory estetyczne i jest łatwiej dostępna.

Świerk — drewno świerkowe jest mniej wyraziste niż sosnowe, bardziej blade i kruche, jednak równie łatwe w obróbce. Dobrze znosi proces suszenia, nie pęka, jednak jest trudniejsze do impregnacji przez swój nieregularny kształt i powstające w nim pęcherze żywiczne. Nieco gorzej od poprzednika znosi zmienne warunki pogodowe, dlatego lepiej wykorzystywać je do tworzenia elementów wewnątrz domu. Pamiętaj również, iż w zależności od gatunku, materiał może różnić się od siebie zarówno samą wagą jak i wytrzymałością. Jeżeli do tworzenia elementów budynku decydujemy się wykorzystać świerk, warto wybierać drzewa rosnące w górach (ze względu na większą wytrzymałość i odporność).

Cedr — budowa domu z drewna cedrowego o wysokiej jakości pozwala na cieszenie się przyjemnym aromatem tego wdzięcznego materiału, szczególnie w jego surowym stanie. Drewno cedrowe cechuje się pięknymi kolorami oraz różnorodnością faktur i tonów. Może się minimalne kurczyć, ale jest niezwykle wytrzymałe na pęknięcia i czynniki atmosferyczne. Cedr jest odporny na zagrzybienie i z powodzeniem odstrasza owady, jednak to jedna z droższych opcji do wyboru.

Jodła — gatunek ten cechuje się dosyć wysoką wytrzymałością oraz sprężystością, jednak powstałe drewno nie jest aż tak trwałe jak np. drewno modrzewia, dlatego może zdarzyć się, że podczas suszenia będzie pękać wzdłuż słojów. Jodła jest niestety mniej odporna na wilgoć i szkodniki oraz znacznie bardziej narażona na pleśń. Z racji tego, że nie jest to drewno posiadające właściwości dekoracyjne, częściej używa się go do tworzenia konstrukcji budynku, ponieważ w tym miejscu jest niezawodne. Materiał ten ma wiele zalet, gdyż ze względu na wysokość, jaką osiągają jodły, możemy tworzyć z niej bardzo długie bale.

Modrzew — drewniane elementy wykonane z modrzewia nie pochłaniają wilgoci, nie pękają i są niezwykle trwałe. Drewno z modrzewia możesz z powodzeniem wykorzystać do stworzenia drzwi czy schodów. Posiada ciekawe walory estetyczne, jednak jest wymagające w obróbce. Co więcej, wybór tego typu materiałów często jest polecany do wykończeń budynków (elewacja, podłogi, tarasy). Pamiętać jednak należy, że jest to drewno żywiczne, a odpowiednia jego pielęgnacja może być wyzwaniem. Dom wykonany z bali tego rodzaju będzie cechował się wyższą odpornością na ogień, a co więcej, drewno to jest bardzo elastyczne.

wnętrze domu z bali

Domy drewniane z bali

Domy z drewna wznoszone z bali buduje się od wieków. W naszym kraju najczęściej taką budowę możemy zaobserwować na Podhalu i Kurpiach.

Dom zrębowy buduje się z poziomych wieńców belek, które umieszczane są na sobie, a następnie się je łączy. Belki użyte do takiej konstrukcji mogą być okrągłe, prostokątne, a niektóre mają ścięte krawędzie. Tak wykonany dom może zostać dowolnie urządzony w środku, jednak warto pamiętać, że drewno ciągle pracuje, a jeżeli w środku chcemy umieścić płyty, nie mogą one zostać ułożone zbyt wcześnie. Dodatkowo pamiętajmy o zachowaniu odpowiedniej odległości.

Co więcej, aby konstrukcje spełniały obowiązujące normy, w tym normy ciepłochronności, ściany domów tego typu stawia się jako warstwowe. Między warstwami półbali o odpowiedniej grubości zostaje umieszczona warstwa izolacji oraz foli paroprzepuszczalnej i paroszczelnej. Takie rozwiązanie sprawia, że odpowiednie wymogi zostają zachowane, a my możemy cieszyć się dostateczną ilością ciepła i unikalnymi konstrukcjami domów z drewna.

Inne konstrukcje domów drewnianych

Domy drewniane buduje się na kilka sposobów, oznacza to, że możemy wybrać też konstrukcje szkieletowe. Budowa domów szkieletowych opiera się na drewnianym szkielecie, który tworzy konstrukcję budynku. Najlepiej, aby drewno na domy szkieletowe było suszone komorowo i czterostronnie strugane. Taki dom z zewnątrz może również wyglądać jak murowany, ponieważ jego elewacja nie musi być wykonana z drewna. Budowa domu szkieletowego zajmuje bardzo mało czasu. Jeszcze szybszą budową cechuje się dom z prefabrykatów. Stałe, podobne elementy konstrukcyjne przygotowane są w fabryce, a na miejscu zostają tylko połączone. Na budowę takiego domu wystarczy poświęcić jedynie kilka dni.

Podsumowanie

Domy z bali stają się coraz popularniejsze. Pamiętajmy jednak, że wybór odpowiedniego drewna nie jest prosty, ponieważ nigdy do końca nie możemy przewidzieć, jak zachowa się konkretny materiał. Wykonując jednak odpowiednie zabiegi, takie jak suszenie, impregnacja czy struganie możemy dobrze je zabezpieczyć i sprawić, że żadne czynniki nie wpłyną znacząco na zmianę wybranych gatunków drewna. Pamiętaj, że używane nie powinny być nienadające się do budowy belki, gdyż uszkodzone w jakikolwiek sposób elementy (pleśń, owady, ale też zbyt surowe drewno) mogą sprawić nam wiele kłopotu. Dodatkowo źle dobrane materiały powodują mniejszą nośność konstrukcyjnych elementów, z których powstał nasz dom.