Budowa domu z bali – najważniejsze informacje

Budowa własnego domu to bez wątpienia marzenie większości z nas. Nie da się ukryć, iż jest to ogromne przedsięwzięcie. Każda decyzja musi być dogłębnie przeanalizowana, ponieważ będzie miała ona konsekwencje w przyszłości. Wielu inwestorów zamiast tradycyjnej technologii murowanej decyduje się na budowę domu z bali. Tego typu budynki kojarzą nam się głównie z rejonami górskimi, jednak w obecnych czasach możemy spotkać je już na terenie całej Polski. Domy z drewna posiadają wiele zalet. Materiał ten używany jest w budownictwie od wieków. Co więcej, słynie ze znakomitej przewodności cieplnej, jest szczelny, odporny na czynniki zewnętrzne, a także pięknie się prezentuje!

Zastanawiasz się nad budową domu z bali? W poniższym poradniku przedstawimy najważniejsze zasady oraz wszystkie niezbędne informacje!

Dom z bali – rodzaje drewna

W budowie domu z bali kluczowe znaczenie ma wybór odpowiedniego surowca. To właśnie od tego czynnika zależy trwałość i solidność budynku. Do wzniesienia domu z bali zalecane jest drewno sosnowe, świerkowe, jodłowe lub modrzewiowe. Gatunki te wyróżniają się najlepszymi parametrami technicznymi – są sprężyste, odporne na wyginanie, jak również niekorzystne czynniki zewnętrzne. Warto wiedzieć, że przed laty drewniane domy były budowane z jesionu lub dębu.

Domy z bali całoroczne budowane są z wykorzystaniem wysokiej jakości surowca. Do wzniesienia konstrukcji z bali najczęściej używane jest drewno surowe. Będzie ono spokojnie wysychało już po wybudowaniu domu. Przy tym należy mieć na uwadze, że budynek będzie można wykańczać dopiero w momencie, gdy surowiec już osiądzie. Oczywiście, równie dobrze możesz zdecydować się na drewno suszone (takie, którego wilgotność wynosi mniej niż 20%). Jednak pamiętaj, że na balach mogą wystąpić nieestetyczne pęknięcia, co niewątpliwie ma wpływ na atrakcyjność konstrukcji.

Warto dodać, że bale przeznaczone do budowy domu mogą przybierać różne kształty. Wszystko zależy od indywidualnych preferencji inwestora. Obecnie w ofercie rynkowej możesz napotkać bale okrągłe, kwadratowe bądź owalne. Grubość poszczególnych elementów konstrukcyjnych wynosi od 8 do 40 cm. Należy dodać, że drewno można bez przeszkód ocieplać (od środka). Jest to bardzo istotne, szczególnie kiedy zdecydowaliśmy się na cieńsze bale. Najlepiej wykorzystać do tego wełnę mineralną bądź piankę poliuretanową. Natomiast nie zaleca się ocieplania drewnianego domu styropianem, ponieważ może być to dość kłopotliwe.

Technologia zrębowa

Najstarszą, a zarazem najpopularniejszą jest technologia zrębowa. Używano jej jeszcze w czasach prehistorycznych. W naszym kraju nadal cieszy się uznaniem, szczególnie na Podhalu. Ta metoda wznoszenia budynku polega na układaniu belek warstwowo na całej długości ścian. W narożnikach można wykonać specjalne nacięcia, dzięki czemu będą się one łączyć „na zakładkę” (tzw. zamki, zacięcia). W przypadku, gdy bale wystają poza miejsce łączenia element ten nazywamy ostatkami. Do technologii zrębowej możemy wykorzystać niemal każdy kształt bali – zarówno te okrągłe, jak i owalne, czy kwadratowe. Aby odpowiednio zabezpieczyć drewno spina się je obustronnie pionowymi kleszczami. Warto wiedzieć, że charakterystyczne szczeliny powstałe pomiędzy elementami dawniej wypełniało się mchem lub słomą. Dziś najczęściej wybór pada na zaprawę.

Technologia sumikowo-łątkowa

Do budowy domu z bali bardzo często korzysta się z technologii sumikowo-łątkowej. Jest to rodzaj szkieletowej konstrukcji. W tym przypadku używa się dwóch kluczowych elementów – pionowych łątek oraz poziomych sumików. Poziomą belkę – podwalinę – umieszcza się na fundamencie. Oczywiście jest ona odpowiednio kotwiona (w celu zabezpieczenia przed przesunięciem) oraz izolowana przed pobieraniem wilgoci z gruntu. Następnie na niej mocowane są słupy konstrukcyjne. Elementy te powiązane są również z górną belką, czyli oczepem. W charakterystyczne wyżłobienia w łątkach wpuszcza się drewniane sumiki. Taka konstrukcja ma wiele zalet. W razie potrzeby można ją bardzo łatwo rozebrać bądź przekształcić. Poza tym jest bardzo solidna i trwała.

budowa szkieletowa domu z drewna

Kryteria doboru wykonawcy

Budowa domu niezależnie od wybranej technologii to nie lada wyzwanie. Samodzielne wzniesienie budynku może być trudne, szczególnie jeśli nie posiadamy kompleksowej wiedzy i umiejętności z zakresu budownictwa. Wówczas kluczowe znaczenie ma wybór doświadczonej firmy budowlanej. Czym kierować się wybierając wykonawcę? Po pierwsze, zwróć uwagę na opinie o danym przedsiębiorstwie. Z łatwością sprawdzisz to w Internecie, a nawet na profilach społecznościowych konkretnej działalności. Warto także zapytać znajomych, czy mają godną polecenia osobę, która zajmuje się budową domów z bali. Dobrze jest także sprawdzić dane rejestrowe danej firmy. Dzięki temu dowiemy się, czy jest ona wiarygodna i możemy w pełni zaufać wykonawcy.

Nie bez znaczenia jest wiedza i doświadczenie. Najlepiej powierzyć budowę domu osobie, która na rynku działa już wiele lat. Dzięki temu przedsięwzięcie to przebiegnie sprawnie i szybko. Unikniemy niepotrzebnych komplikacji i stresu. Dom z pewnością zostanie wybudowany ze szczególną dokładnością i starannością. Najlepsza firma nie tylko poprowadzi budowę, ale i doradzi w wyborze materiałów, czy zaproponuje wiele ciekawych rozwiązań. Oprócz tego sprawdź, czy wykonawca, którego chcesz zatrudnić, posiada certyfikat potwierdzający jego umiejętności. Gdy wybierzesz już odpowiedniego fachowca, pamiętaj o dopilnowaniu umowy i terminów w niej zawartych. Staraj się również na bieżąco śledzić postępy w budowie.

Jak wygląda budowa domu z bali?

Budowa domu z bali, podobnie jak każda inna, rozpoczyna się od wykonania fundamentów. Bez wątpienia są one najważniejszym elementem konstrukcyjnym budynku. To właśnie od nich zależy trwałość zabudowy. Najczęściej podstawę stanowi płyta fundamentowa. Jej grubość powinna wynosić od 25 do 40 cm. Na płycie umieszczana jest podwalina, czyli pierwsza warstwa belek. Może być ona wykonana z bali okrągłych bądź półokrągłych (w zależności od kształtu domu). Warunkiem jest, by była ona prawidłowo wypoziomowana.

W następnej kolejności należy ułożyć bale. Najczęściej kładzie się je jedna na drugiej łącząc pióro i wpust. Pomiędzy poszczególnymi elementami stosuje się materiał uszczelniający. Cała konstrukcja zabezpieczana jest stalowymi prętami. W okolicach okien i drzwi stosuje się tzw. łątki, które dodatkowo wzmacniają zabudowę i zapobiegają tworzeniu się szpar. W przypadku, gdy dom budowany jest z grubego drewna (około 40 cm) można zrezygnować z ocieplenia. Natomiast, kiedy ściany mają grubość 10-12 cm zaleca się zastosować ocieplenie z wełny mineralnej czy pianki poliuretanowej. Najlepsze efekty wizualne daje izolacja od środka. Oczywiście generuje to większe koszty, jednak niekiedy zachodzi taka konieczność.

Na etapie budowy domu wykonuje się także otwory pod elektrykę, okna i drzwi. W późniejszym etapie prac trzeba zamontować ściany działowe. Najważniejszym punktem jest wykonanie dachu. Robi się to tak, jak w przypadku każdego innego domu. Ważne by konstrukcja była solidna i szczelna.

dom z bali
Dom z bali pokryty przez gonty drewniane

Koszt budowy domu z drewna

Z pewnością zastanawiasz się, ile kosztuje budowa domu z drewna? Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Ostateczny koszt budowy domu z bali generuje szereg czynników. Po pierwsze pod uwagę trzeba wziąć metraż budynku. Im będzie on większy, tym więcej materiału potrzeba. Niemniej jednak uważa się, że domy z bali są tańsze w budowie i późniejszej eksploatacji niż tradycyjne domy murowane. Na cenę wpływa także rodzaj wybranego drewna. Podpowiadamy, że najtańszą opcją jest drzewo sosnowe. Atrakcyjna cena idzie w parze ze świetnym wyglądem i wysokimi parametrami technicznymi. Trzeba tylko pamiętać o impregnacji. Duże znaczenie ma również styl domu (obecność elementów dekoracyjnych) oraz samo wykończenie. Szacunkowo stan surowy zamknięty domu z bali wynosi około 1400-2600 za metr kwadratowy. Do tego dochodzi jeszcze oczywiście cena usługi wybudowania domu. Z reguły firmy budowlane narzucają dość wysokie ceny, ponieważ nie da się ukryć, że prace są skomplikowane.

Podsumowanie

Nie ulega wątpliwości, że budowa domu to dość skomplikowany proces. Pomimo to radość z posiadania własnych czterech kątów jest bezcenna. Domy z drewna budowane są w naszym kraju od setek lat. Przemierzając polskie wsie, nie sposób zauważyć pięknych zabudowań właśnie z tego surowca. Współcześnie popularność zdobywają domy z bali. Wyróżnia je naturalność materiałów, doskonałe parametry techniczne, szybkość wykonania oraz atrakcyjny, ponadczasowy wygląd. Budowa domu z bali to ogromne wyzwanie. Potrzeba do tego dużej wiedzy i umiejętności, niemniej jednak z pomocą fachowej ekipy wszystko jest możliwe do osiągnięcia!